Het Christelijk Lyceum is één van de vijftig scholen in Nederland met een WON-akademie. WON-scholen willen hun leerlingen goed voorbereiden op een wetenschappelijke vervolgopleiding. Het Christelijk Lyceum doet dat onder andere met colleges van bekende en minder bekende wetenschappers. Onlangs kregen vwo-bovenbouwleerlingen een college van Professor Mr Pieter van Vollenhoven over veiligheid.

In een volle aula werd dhr. van Vollenhoven verwelkomd met een groot applaus. Na een kort woordje van Ingrid Janmaat, rector van het Christelijk Lyceum, startte Van Vollenhoven met een terugblik op zijn eigen schooltijd aan het Montessori Lyceum in Rotterdam. “Ik was goed in de exacte vakken en had moeite met de talen.” Daarna vertelde Van Vollenhoven over de rest van zijn loopbaan.

Na zijn middelbare schooltijd en rechtenstudie, vervulde Van Vollenhoven zijn dienstplicht bij de luchtmacht. “Dat was een prachtige tijd,” vertelt hij. “Ik wilde daarna graag beroepsmilitair worden, maar dat kon niet omdat ik geen koninklijke militaire academie gedaan had.” In 1977 werd Van Vollenhoven voorzitter van de Raad voor Verkeersveiligheid. Toen hij geconfronteerd werd met gehandicapte sporters, merendeels slachtoffers van verkeersongelukken, liet het veiligheidsvraagstuk hem niet meer los. “Ik heb er na de luchtmacht vrij lang over gedaan om te bedenken wat ik wilde doen. Deze ontmoetingen waren mijn motivatie om verder te gaan met het onderwerp veiligheid.”

Onderzoeksraad voor Veiligheid
“Bij ernstige gebeurtenissen worden er altijd twee vragen gesteld: wat is er precies gebeurd? En wie is schuldig? Als je die vragen wilt beantwoorden, heb je twee verschillende onderzoeken nodig want er zit een spanningsveld tussen de vragen. In het strafrecht mag je namelijk zwijgen (niemand hoeft bij te dragen tot zijn of haar eigen veroordeling) en in het onderzoek naar wat er precies gebeurd is wil je juist dat mensen vrijuit spreken. In 1983 schreef Van Vollenhoven een advies voor een onafhankelijke onderzoeksraad, die na ernstige gebeurtenissen onderzoek doet naar wat er gebeurd is, met als doel lering trekken. Die onderzoeksraad kwam er uiteindelijk 22 jaar later. “Wat ik daarvan heb geleerd is dat de aanhouder wint en je idealen nooit over bood moet zetten. Je kunt veel meer idealen verwezenlijken dan je soms denkt.”

Veiligheid: een gedeelde verantwoordelijkheid
Volgens Van Vollenhoven is er onduidelijkheid ontstaan over de verantwoordelijkheid voor veiligheid. “Eerst was dat een kerntaak van de overheid, niet van burgers. Dat veranderde in de jaren 80. Natuurlijk is veiligheid ook een taak van burgers. Iedereen moet eigen verantwoordelijkheid nemen en de overheid kán veiligheid ook niet alleen waarborgen. Maar, wat er precies van burgers wordt verwacht, vind ik nog onduidelijk.”

Van Vollenhoven sloot af met de woorden: “onthoud dat dingen niet vanzelf gaan. Je kunt veel bereiken, maar dat vraagt wel energie, doorzettingsvermogen en soms geduld. In mijn geval zelfs 22 jaar!”

Leerlingen vonden het bezoek van Van Vollenhoven inspirerend. Koen Sturre: “ik vond het gaaf dat hij hier was. Hij woont bij mij om de hoek en ik fiets vaak langs zijn huis. Leuk om hem nu in het echt te zien en te horen. Hij gebruikte soms wel lastige woorden maar de grote lijnen waren duidelijk; dat er bij een onderzoek verschil moet zijn tussen wat er is gebeurd en wie het heeft gedaan.” Ook Sanne Dijkstra was enthousiast: “ik vond het heel erg interessant en een eer dat hij op het Christelijk Lyceum zijn verhaal wilde doen. Mooi om te horen hoe veiligheid in zijn carrière een rol heeft gespeeld en nog speelt.”

WON
Nieuwsgierigheid en verWONdering staan bij WON centraal. Doel is dat leerlingen een voorsprong hebben op het moment dat zij naar de universiteit gaan. Maar ook dat zij zogeheten 21st Century Skills ontwikkelen: actief vragen stellen, een kritische en nieuwsgierige houding, zelf op zoek gaan naar informatie, problemen oplossen, creatieve en nieuwe aanpakken bedenken en goed samenwerken.